"Makrobiotyczny model odżywiania polega na wrodzonym zdrowym rozsądku i intuicyjnym rozumieniu związku człowieka ze środowiskiem naturalnym.
Kształtują go zasady dynamicznej równowagi harmonii pomiędzy
dwoma przeciwieństwami i wzajemnie uzupełniającymi się czynnikami
inaczej mówiąc między jin i yang.
Model ten w licznych postaciach i pod wieloma nazwami został
wypróbowany przez miliardy ludzi na przestrzeni wielu dziesiątków
tysięcy lat prawie we wszystkich częściach świata. Chociaż wszystkie
ludy i kultury podlegały ciągłym cyklom rozwoju i upadku, to tradycyjny
sposób odżywiania oparty na pełnym zbożu stanowił fundament prawie
każdego społeczeństwa.
"Chleb życia" chronił ludy przed utratą zdolności rozrodczej i naturalnej odporności oraz przed innymi chorobami degeneracyjnymi, które dziś są szeroko rozpowszechnione i w sumie dla ok. 99% współcześnie żyjących ludzi oznaczają przedwczesną, nienaturalną śmierć.
Gdy tradycyjne narody włączały do swojego jadłospisu żywność przetworzoną i poddaną chemicznej obróbce, zaczęły być nękane ciężkimi chorobami, których zwalczaniem zajęła się dietetyka. Wniosła ona istotny wkład do symptomatycznego leczenia chorób, wywołanych generalnym przejściem od pełnowartościowych produktów spożywczych, jak zboże i warzywa, do produktów "uszlachetnionych" i sztucznych...."
"Wielka księga makrobiotycznego odżywiania i sposobu życia"
Michio i Aveline Kushi
Co to jest makrobiotyka ? autor: Phiya Kushi
Makrobiotyczne podejście opiera się na opinii, że jesteśmy rezultatem czynników, pod których wpływem bezustannie pozostajemy. Począwszy od naszego środowiska, które obejmuje spożywane przez nas jedzenie, poprzez nasze codzienne interakcje społeczne, aż do klimatu i położenia geograficznego, w którym żyjemy.
Biorąc pod uwagę wwsszystkie te czynniki, które wpływają na nasze życie, makrobiotyczne podejście do zdrowia i leczenia, postrzega chorobę jako naturalną próba powrotu naszego ciała do bardziej harmonijnego i dynamicznego współistnienia ze środowiskiem naturalnym.
Jesteśmy tym co postanawiamy jeść i pić, i tym w jaki sposób przeżywamy nasze życia. To główne czynniki środowiskowe, które wpływają na nasze zdrowie i kreują nas. Makrobiotyczne podejście podkreśla znaczenie właściwego odżywiania oraz sposobu życia.Makrobiotyczne podejście opiera się na zasadach, teoriach i praktykach, które były znane filozofom, uczonym i lekarzom od dawien dawna. Termin "makrobiotyka” pochodzi z Greki (“makro ” znacząc “duży” albo “długi”, i “bios” znaczy “życie”) i najpierw został użyty przez Hipokratesa, ojca zachodniej medycyny. Jego współczesne rozwinięcie bierze się od Michio Kushi, który był natchniony przez filozofa i pisarza Georga Ohsawa.
George Ohsawa wydał liczne publikacje w językach: japońskim, angielskim i francuskim, w których połączył zachodnie tradycje makrobiotyki z 5.000 lat tradycyjnej orientalnej medycyny.Poprzez stosowanie makrobiotycznych zasad, tysiące ludzi mogło przedłużyć swoje życie przez zdrowienie w szerokim zakresie chorób wliczając w to chorobę serca, raka, cukrzycę i wielu innych.
Makrobiotyczne podejście do powrotu do zdrowia może być stosowane wraz z konwencjonalną i alternatywną medycyną, jak również nie stoi w sprzeczności do żadnej formy praktyk religijnych i tradycji kulturowych.
Tradycyjne i podstawowe praktyki makrobiotyczne obejmują spożywanie większej ilości pełnych zbóż, fasoli i świeżych warzyw, podnosząc tym samym różnorodność wyborów i metod przygotowywania posiłków. Regularne spożywanie mniejszych ilości wartościowego pożywienia, dokładne przeżuwanie oraz utrzymanie aktywności, wpływa pozytywnie na nasze życie i kondycję psychiczną oraz fizyczną.Generalne założenia żywieniowe oraz wskazówki dotyczące sposobu życia dla osób żyjących w strefie umiarkowanej z czterema porami roku, zostały ustanowione przez Michio Kushi. Te wskazówki nie mają na celu wprowadzenia reżimu i mogą być zmienne w zależości od naszej indywidualnej sytuacji, pory roku i innych czynników.
Poniżej znajdują się standradowe założenia makrobiotycznej diety i sposobu życia opracowane przez Michio Kushi:
Podstawowe kategorie żywieniowe i ilości pożywienia:
Pełne ziarna zbóż
- 40-60% wagowo w dziennej diecie
- ziarna powinny pochodzić z ekologicznych upraw i być przygotowywane róznymi metodami gotowania
- ryż brązowy, jęczmień, proso, żyto, owies, pszenica i gryka
- niewielki procent posiłku mogą stanowić makarony z pełnego przemiału, chleb pełnoziarnisty na zakwasie bez drożdży lub inne wyroby z pełnych ziaren zbóż
Warzywa
- Około 20-35 % wagowo w codziennej diecie
- Polecane są lokalne i ekologiczne warzywa przygotowane na różne sposoby: lekko podgotowane, gotowane na parze,
sparzone lub blanszowane z niewielką ilości nierafinowanego na zimno tłoczonego oleju etc. Mała porcja może być użyta jako świeża surowa sałatka, a jeszcze mniejsza porcja jako pikle. - Warzywa do codziennego spożycia, to przede wszystkim, zielona kapusta, kalafior, brokuł, jarmuż, zielone liście, dynia, rukiew wodna, pietruszka, chińska kapusta bok choy, mniszek lekarski, musztardowiec, zielone liście daikonu, młoda cebula, rzodkiewka, daikon, rzepa, łopian, marchew, dynia squash
- Okazjonalnie w sezonie (2-3 razy w tygodniu): ogórek, seler naciowy, sałata, zioła takie jak koper ogrodowy i szczypiory.
- Warzywa nie polecane do regularnego wykorzystania, to: ziemniaki, pomidory, bakłażan, papryka, szpinak, buraki cukrowe, i cukinia.
Fasole i wodorosty
- Około 5-10% wagowo
- Najlepsze fasole do regularnego spożycia, to: azuki. ciecierzyca i soczewica.
- Inne nasiona strączkowe mogą być używane okazjonalnie. Można spożywać również gotowe produkty, takie jak tofu, tempeh i natto.
- Wodorosty morskie, takie ja: wakame, nori, kombu, hiziki, arame, dulse i agar-agar są bardzo istotną częścią makrobiotycznej diety ponieważ dostarczają niezbędnych minerałów i witamin.
Zupy
- Mogą być ugotowane z warzyw, fasoli, wodorostów, nasion. Przyprawy do zup to miso, tamari lub sól morska nierafinowana
Napoje
- Polecane napoje obejmują: herbata bancha - prażone gałązki, herbata genmaicha - z prażonym ryżem, prażone herbata jęczmienna, herbata z korzenia mniszka lekarskiego, kawa zbożowa.
- Każda tradycyjna herbata, która nie posiada aromatu i efektu pobudzającego, może być również spożywana
- Ewentualne spożycie wody źródlanej lub inne wysokiej jakości wody zalecane jest bez lodu.
Pożywienie okazjonalnie spożywane
- Polecone ryby obejmują świeże ryby z białym mięsem takie jak: m.in. dorsz, karp, halibut albo pstrąg.
- Owoce lub desery owocowe ze świeżych lub suszonych owoców, mogą być spożywane dwa lub trzy razy w tygodniu. Polecane są produkty lokalne z ekologicznych upraw.
- Jeśli żyjesz w klimacie umiarkowanym, unikaj tropikalnych i podzwrotnikowych owoców i w zamian jedź owoce ze swojej strefy klimatycznej, takie jak: jabłka, gruszki, śliwki, brzoskwinie, morele, jagody i melony.
- Nie jest wskazane częste spożywanie soków
- Delikatnie prażone orzechy i nasiona takie jak: dynia, sezam i pestki słonecznika. Orzechy ziemne, orzechy włoskie mogą być spożywane jako sporadyczna przekąska.
- Syrop ryżowy, słód jęczmienny, amasake i mirin móc być używane jako słodziki.
- Ocet z ryżu brązowego albo ocet umeboshi mogą być używane od czasu do czasu ze względu na kwaśny smak.
Polecane przyprawy
- Gomashio, sproszkowane wodorosty (kelp, kombu, wakame, i inne), proszek sezamowy, śliwka umeboshi, tekka, pikle i kiszonki zrobione z użyciem soli morskiej, miso lub tamari.
Dodatkowe Propozycje Żywieniowe
- olej do smażenia powinien być tylko roślinny, dobrej jakości. Dla uzyskania poprawy zdrowia zaleca się korzystanie tylko z nierafinowanego oleju sezamowego lub oleju kukurydzianego w umiarkowanych ilościach.
- sól powinna być solą morską naturalnie przetworzoną.
- tradycyjny, bez dodatków chemicznych sos shoyu albo sos sojowy tamari oraz miso
Pożywienie do wyeliminowania z diety dla uzyskania poprawy zdrowia
- Mięso, tłuszcze zwierzęce, jajka, drób, nabiał (masło, jogurty, lody, mleko i sery), cukry rafinowane, czekolada, melasy, miód, inne cukry proste oraz pożywienie, które je zawiera, wanilia
- Tropikalne i podzwrotnikowe owoce, napoje gazowane, napoje zawierające sztuczne barwniki, konserwanty i słodziki, kawa, aromatyzowana herbata, mięta, herbata miętowa.
- Wszelkie przetworzone, barwione, konserwowane pożywienie,
- Wszelkie rafinowane i oczyszczone ziarna zbóż, "białe" mąki i produkty wykonane z ich użyciem
- Masowo produkowana żywność, w tym puszki, mrożonki, żywność napromieniowana.
- Ostre przyprawy, aromaty, sztuczne octy, alkohol
Sugestie dotyczące makrobiotycznego sposobu życia
- Jedz tylko wtedy kiedy jesteś głodny/a
- Prawidłowe przeżuwanie (około 50 razy lub więcej na jeden kęs) jest bardzo ważne ze względu na dobre trawienie i przyswajalność składników odżywczych.
- Celebruj posiłek. Siedź w prawidłowej pozycji i znajdź czas na wyrażenie wdzięczność za spożywane pożywienie.
- Posiłki powinny być regularne - dwa lub trzy razy dziennie lub więcej, jednak zachowując podstawowe proporcje i pamietając o dokładnym przeżuwaniu. Najlepiej jest kończyć posiłek zadowolonym, ale nie "pełnym"
- Należy pić tylko wtedy kiedy jest się spragnionym
- Dla głębokiego i relaksującego snu, kładź się przed północą i unikaj jedzenia na 2 lub 3 godziny przed położeniem się spać.
- Dbaj o higienę, ale unikaj długich gorących kąpieli lub pryszniców, co wypłukuje minerały z ciała
- Używaj kosmetyków i środków do mycia, które wykonane są z naturalnych, nietoksycznych składników. Unikaj chemicznych, perfumowanych produktów. Do mycia zębów używaj naturalnych preparatów.
- Jak to tylko możliwe, ubieraj bawełniane ubranie, szczególnie jeśli chodzi o bieliznę. Unikaj syntetycznych i wełnianych ubrań mających bezpośredni kontakt z ciałem. Unikaj noszenia nadmiaru dodatków na palcach, dekolcie, nadgarstkach i na innych częsciach ciała
- Jeśli Ci siła pozwala, spędzaj jak najwięcej czasu na zewnątrz. Chodź po trawie, plaży lub ziemi do godziny dziennie. Spędzaj trochę czasu w pełnym słońcu.
- Ćwicz regularnie. Aktywności mogą obejmować: jogę, sztuki walki, taniec etc.
- Ustaw w domu duże, zielone rośliny dla wzbogacenia powietrza w tlen. Otwieraj okna codziennie żeby wpuścić świeże powietrze i poprawić cyrkulację, nawet jeśli jest zimno.
- Utrzymuj porządek w domu, szczególnie w pomieszczeniu gdzie przyrządzane jest jedzenie i w jadalni.
- Dla poprawy krążenia i eliminacji toksyn z organizmu, nacieraj całe ciało gorącym, wilgotnym ręcznikiem codziennie rano lub na wieczór. Jeśli to niemożliwe, przynajmniej nacieraj ręce, stopy, palce u rąk i stóp.
- Unikaj używania elektrycznych urządzeń kuchennych (piekarników, opiekaczy) i kuchenek mikrofalowych. Wskazane jest gotowanie na gazie lub tradycyjne na drewnie.
- Używaj w kuchni wyrobów ze stali nierdzewnej, ceramicznych lub żeliwnych. Unikaj aluminium i teflonu.
- Zminimalizuj oglądanie telewizji i używanie monitora komputerowego. Używając komputera ochraniaj się filtrami lub innymi urządzeniami które zapobiegają nadmiernemu promieniowaniu.
- Zaśpiewaj piosenkę !
Autor: Phiya Kushi
Tłumaczenie: Sylwia Horosz
[do góry]
Daikon - znaczy "duży korzeń".
Biała rzodkiew o długości od 20 do 60 cm. Przy zakupie należy wybierać zwarte i twarde.
Można ją przechowywać w lodówce 4-5 dni
Właściwości zdrowotne: oczyszcza organizm z toksyn, poprawia trawienie, pomaga rozłożyć tłuszcz w organizmie.
Polecana do spożycia na surowo, do "szybkich" sałatek. Przyprawiona sosem sojowym shoyu lub octme ume-su.
Tartą rzodkiew daje się również do tempury, mochi i potraw mięsnych dla łatwiejszego strawienia. Jest używana również do zupy miso.Wakame - morka musztarda.
Suszone wakame można przechowywac bardzo długo w hermetycznym pojemniku, w chłodnym i ciemnym miejscu.
Właściwości zdrowotne: najwyższa zawartość wapnia spośród wszystkich jadalnych wodorostów. Jest bogate w minerały, takie jak cynk i żelazo, w jego składzie znajduje się także wiele witamin i minerałów oraz błonnik.
Zapobiega arteriosklerozie, wysokiemu ciśnieniu, zaparciom, cukrzycy. Przeciwdziała powstawaniu narośli i guzów, rozpuszcza patogenny śluz.
więcej>>>
Hijiki - to odmiana wodorostów, które rosną na całym japońskim wybrzeżu, na płytko zanurzonych skałach.
Przed spożyciem należy je namoczyć w letniej wodzie, aby zmiękły, powinny też zwiększyć swoją objętość 8-10 razy. Suszone można przechowywać przez wiele miesięcy w hermetycznym pojemniku, w chłodnym i ciemnym miejscu.
Właściwości zdrowotne: są bogate w wapń, witaminy i minerały. Zawierają również bardzo dużo węglowodanów - ponad 50%.
Nori - zawiera dużo białka (48% masy nori), witaminy, zwłaszcza A i B1, minerały, takie jak żelazo, cynk i wapń.
Stanowi dokonałą alternatywnę dla mięsa czy ryb.Jest najbardziej lekkostrawne spośród wodorostów.
Właściwości zdrowotne: pomaga obniżyć zawartość cholesterolu we krwi oraz ciśnienie, przeciwdziała wypadaniu włosów.Kombu
Ma wyrazisty morski zapach i smak.
Sprzedaje się je suszone. Można je przechowywać cały rok w chłodnym, suchym miejscu.
Właściwości zdrowotne: nie zawiera białek, jest jednak bogate w wapń, karoten, żelazo, dietytyczny błonnik oraz jod, który poprawia między innymi metabolizm. Wpań i inne minerały są niezbędne dla wzocnienia zębów i kości, redukują też napięcie nerwowe i obniżają ciśnienie krwi.PRODUKTY SOJOWE Tofu - twaróg sojowy. Jest bardzo pożywne.
Zawiera dużo białka roślinnego wysokiej jakości, podstawowe aminokwasy, kwas linolowy, witaminy B1 i E oraz wapno, cynk i potas. Zapobiega wapnieniu żył, nadciśnieniu i chorobom serca.
Dzięki sporej zawartości minerałów zwłaszcza wapnia, wzmacnia zębi i kości oraz spowolnia procesy starzenia się.
W kuchni makrobiotycznej stanowi doskonały dodawtek do zupy miso.
Energia miso zależy m.in. od długości fermentacji - od kilku miesięcy do kilku lat.
Tradycyjne miso jest zrobione z organicznych składników i naturalnie fermentowane przez kilka lat.
Niestety wiele z nowoczenych past MISO zawiera sztuczne składniki i jest sztucznie fermentowana (przyspieszony proces). Dlatego należy zwracać uwagę na jakość produktu i czytać etykiety !
Miso powinno być niepasteryzowane.
w codziennej kuchni najlepiej używać MISO z dodatkiem jęczmienia fermentowane od 18 do 24 miesięcy.
Miso można stosować jako bazę do zup, bazę sosów do gotowanych zbóż, do gotowania warzyw, fasol, ryb.[do góry]
opracowanie: Sylwia Horosz
KOPIOWANIE I WYKORZYSTYWANIE TEKSTÓW - ZABRONIONE !!!
